W dniach 13–15 maja 2016 roku miłośnicy kawy połączą siły, aby wspólnie ustanowić rekord liczby wypitych filiżanek kawy Fairtrade i okazać w ten sposób solidarność z rolnikami zmagającymi się ze skutkami zmian klimatu.

Miliony drobnych producentów kawy szczególnie dotkliwie odczuwają skutki zmian klimatu, takie jak występowanie anomalii pogodowych, suszy i powodzi czy błyskawiczne rozprzestrzenianie się nowych chorób i szkodników. Zaburzenia rytmu pogodowego znacząco utrudniają uprawę i zbiór kawy ze względu na dużą wrażliwość kawowców na wahania temperatury. W Ameryce Łacińskiej zwiększenie poziomu opadów deszczu, wilgotności i temperatury powietrza doprowadziło do wybuchu epidemii rdzy kawowej, która zmusiła już rolników do wycięcia hektarów drzew.

Rolnikom uprawiającym kawę na trzech kontynentach coraz trudniej jest wyprodukować i sprzedać wystarczającą ilość plonów, aby zapewnić utrzymanie sobie i swoim rodzinom. – My, producenci, jesteśmy pierwszym ogniwem łańcucha oplatającego całą ziemię. To my najdotkliwiej odczuwamy skutki zmian klimatu i dźwigamy na swoich barkach ich ciężar, przy znikomej pomocy z zewnątrz. To po prostu niesprawiedliwe – mówi Bayardo Betanco, rolnik zrzeszony w spółdzielni producentów kawy Fairtrade PRODECOOP z Nikaragui.

Bayardo Betanco, member of PRODECOOP Fairtrade coffee cooperative in Nicaragua, attended the Fairtrade Carbon Credit field staff and producer workshop at Fairtrade International, Bonn, Germany.

Bayardo Betanco, member of PRODECOOP Fairtrade coffee cooperative in Nicaragua, attended the Fairtrade Carbon Credit field staff and producer workshop at Fairtrade International, Bonn, Germany.

W systemie Fairtrade zrzeszonych jest ponad 800 000 drobnych producentów kawy z 30 krajów świata. Udział w Fairtrade zapewnia im dostęp do fachowej wiedzy rolniczej i funduszy, które mogą przeznaczać na skuteczne przystosowywanie gospodarstw do skutków zmian klimatu i minimalizowanie ich negatywnego wpływu na produkcję. W latach 2013–2014 rolnicy na całym świecie otrzymali premię Fairtrade o łącznej równowartości ponad 49 milionów euro. Premia jest dodatkiem do gwarantowanej ceny skupu kawy na zasadach Fairtrade. Producenci wykorzystują środki pozyskane w ramach premii Fairtrade na przykład na modernizację gospodarstw lub szkolenia podnoszące umiejętności rolnicze. Dzięki dostępowi do fachowej wiedzy mogą lepiej przystosować swoje gospodarstwa do zmian klimatu i redukować ich negatywny wpływ na swoją pracę i życie.

World Fairtrade Challenge to doskonała okazja dla kawoszy z całego świata na okazanie wsparcia drobnym producentom kawy. Celem akcji jest ustanowienie rekordu liczby filiżanek kawy Fairtrade wypitych w ciągu trzech dni i wysłanie w świat jasnego komunikatu: rolnicy uprawiający kawę mogą liczyć na wsparcie społeczności międzynarodowej w zmaganiach ze skutkami zmian klimatu.

Osoby, które chcą dołączyć do wydarzenia, mogą dokonać indywidualnej lub grupowej rejestracji w specjalnym serwisie internetowym World Fairtrade Challenge. Po rejestracji będą mogły przyłączyć się do istniejącego wydarzenia lub utworzyć własną przerwę na kawę i zaprosić na nią innych. Ilość kawy wypitej w dniach 13–15 maja i zarejestrowanej w serwisie zostanie następnie podsumowana przez organizatorów. Oprócz organizowania własnych wydarzeń uczestnicy mogą również rzucać wyzwania innym grupom i mierzyć się z nimi w przyjacielskiej rywalizacji o to, która drużyna wypije więcej kawy Fairtrade.

W serwisie www.fairtradechallenge.org można znaleźć szereg pomysłów i materiałów ułatwiających utworzenie wydarzenia oraz informacje na temat wpływu zmian klimatu na drobnych producentów kawy. 

Więcej informacji:

Zbigniew Szalbot, Fairtrade Polska

zbigniew.szalbot@fairtrade.org.pl, 605 045 255

Kupując kawę Fairtrade, możecie pomóc spółdzielniom podobnym do opisanych poniżej:

Café Orgánico Marcala S.A. (COMSA)
Lokalizacja: Honduras
Rok uzyskania certyfikatu Fairtrade: 2005
Liczba zrzeszonych rolników: 840
COMSA koncentruje się na propagowaniu zrównoważonego i ekologicznego rolnictwa.
Odpady kawowe wykorzystuje się do produkcji naturalnego nawozu, który następnie jest udostępniany rolnikom za darmo. Wytwarzanie i dystrybucja naturalnego nawozu jest pięćdziesięciokrotnie tańsza niż stosowanie chemikaliów. Produkcja ekologiczna ma oczywiście szereg innych zalet: rolnicy i pracownicy najemni mogą pracować w zdrowszych warunkach, jakość gleby umożliwia ciągłą produkcję roślinną, nawozy nie zanieczyszczają źródeł wody, wydajność produkcji jest wyższa w stosunku do upraw konwencjonalnych, a większe zapotrzebowanie na pracę oznacza mniejsze bezrobocie i niższy wskaźnik emigracji zarobkowej.
W gospodarstwach rolników zrzeszonych w COMSA również pojawił się problem rdzy kawowej. Oprócz produkcji naturalnego nawozu członkowie spółdzielni stosują szereg zaawansowanych technik rolniczych, które mają podnieść odporność kawowców na działanie grzyba i zagwarantować utrzymanie wydajności gospodarstw.

Las Diosas – Central de Cooperativas Multisectoriales de Mujeres Rurales Feministas
Lokalizacja: Nikaragua
Rok uzyskania certyfikatu Fairtrade: 2013
Liczba zrzeszonych rolników: 250
Rdza kawowa występuje już na połowie gruntów, na których uprawia się kawę w Ameryce Środkowej.
Za główny czynnik odpowiedzialny za epidemię uznaje się zmiany klimatu. Choroba kawowców doprowadziła do drastycznego spadku plonów w gospodarstwach należących do La Central – spółdzielni rolników uprawiających kawę Fairtrade w Nikaragui.
250 kobiet rolników zwanych Las Diosas (hiszp. Boginie) zdecydowało się przeznaczyć premię Fairtrade na zakup specjalnych nawozów mających zmniejszyć podatność kawowców na choroby i anomalie pogodowe.

Kabngetuny Farmers Cooperative
Lokalizacja: Kenia
Rok uzyskania certyfikatu Fairtrade: 2011
Liczba zrzeszonych rolników: 956
Spadek cen kawy w ostatnich latach znacznie pogorszył finansową sytuację spółdzielni.
Zmiany klimatu stanowią nie lada wyzwanie dla rolników, którzy muszą zmagać się z coraz częstszym występowaniem anomalii pogodowych. Producenci potrzebują ciągłego wsparcia w utrzymaniu wielkości plonów. Ocieplenie może zaszkodzić kawowcom, które są wrażliwe na wahania temperatury. Wylesianie może powodować wzrost temperatury, co z kolei wpływa na zmianę klimatu. Rolnicy zrzeszeni w kenijskiej spółdzielni Kabngetuny używają nowych pieców zasilanych biogazem, walcząc ze zmianami klimatu poprzez ograniczanie wycinki drzew z pobliskiego lasu na drewno opałowe.
Rolnicy ze spółdzielni Fairtrade Kabngetuny sadzą drzewa cieniodajne, mające chronić kawowce w obliczu przedłużających się okresów suszy. Wrażliwe drzewa kawowe wymagają bowiem ochrony przed długotrwałym nasłonecznieniem. Ponadto członkowie spółdzielni używają do gotowania piecyków opalanych krowim łąjnem, co ogranicza wycinkę drzew z pobliskiego lasu na drewno opałowe i przyczynia się do spowolnienia tempa zmian klimatu.